Bulut Sunucu Nedir, Ne İşe Yarar?

Bulut sunucu, fiziksel sunucuların işlemci, bellek ve disk kaynaklarının ortak bir havuzda toplanıp internet üzerinden kiralanmasıdır. Donanım satın almazsınız; ihtiyacınız kadar kaynağı aylık kullanır, işler büyüyünce artırır, küçülünce azaltırsınız.

Kaynak havuzu nasıl çalışır

Hizmet sağlayıcının tesislerinde duran fiziksel sunucular bir araya getirilip ortak bir kaynak havuzu oluşturur. Sanallaştırma katmanı bu havuzu dilimleyip her müşteriye kendi işletim sistemine, belleğine ve disk alanına sahip bağımsız sunucular verir. Sizin sunucunuzla yan dilimdeki sunucu birbirini görmez ve etkilemez.

Havuz yapısının iki pratik sonucu vardır. İlki ölçeklenebilirliktir: sitenize trafik geldiğinde işlemci ve bellek aynı gün artırılır, yoğunluk geçince geri alınır. Donanım siparişi beklenmez. İkincisi dayanıklılıktır: altta yatan fiziksel sunuculardan biri arızalanırsa sizin sunucunuz havuzdaki başka bir sunucuya taşınır ve çalışmaya devam eder.

Erişim internet üzerinden yapılır; sunucuya bağlanıp yönetmek için aynı ağda olmanız gerekmez. Yedekleme de aynı havuz içinde tutulur, böylece bir arızada geri dönüş hızlı olur.

Somut bir örnek: normal günlerde 2 işlemcili ve 4 GB bellekli bir sunucu bir e-ticaret sitesine yeter. Kasım kampanyalarında trafik beş katına çıkar. Bulut sunucuda kampanya haftası kaynak 8 işlemci ve 16 GB belleğe çıkarılır, aralık başında eski değerine indirilir. Yıl boyu büyük paket kiralamak yerine yalnız yoğun haftaların farkı ödenir. Fiziksel sunucuda bu esneklik yoktur; en yoğun güne göre donanım alınır ve yılın geri kalanında kapasitenin bir kısmı boş durur.

VPS ve paylaşımlı hostingten farkı

Dört barındırma türünün yan yana karşılaştırmasını VPS nedir yazısında tablo olarak verdik. Paylaşımlı hostingte yüzlerce site aynı işletim sistemini paylaşır; VPS'te tek bir fiziksel sunucu dilimlenir ve o sunucu arızalanırsa üzerindeki tüm VPS'ler durur; bulut sunucuda ise dilimler bir havuzdan beslendiği için tek bir donanım arızası hizmeti durdurmaz.

Barındırmanın temel kavramlarını hosting nedir yazısında, bulut ile fiziksel sunucu arasındaki maliyet ve performans kararını fiziksel sunucu mu bulut mu yazısında anlattık.

Hangi iş yükü hangisine uygun

Doğru tür, işin karakterine göre seçilir:

Tablo ilk seçim içindir; kesin karar mevcut sistemin ölçümüyle verilir. Yoğun saatteki işlemci ve bellek kullanımı bilinmeden paket seçmek, ya fazla ödeme ya da yetersiz kaynak demektir.

Maliyeti belirleyen kalemler

Bulut sunucuda sabit bir etiket yoktur; fatura seçilen kaynaklara göre oluşur. Teklifleri karşılaştırırken şu kalemlere bakılır:

1. İşlemci: Sanal işlemci sayısı. Web sunucusu ve veritabanı için çekirdek sayısı kadar, çekirdeklerin size ayrılıp ayrılmadığı da önemlidir.
2. Bellek: Veritabanı ve uygulamaların kullandığı bellek. Bellek ne kadar bolsa veritabanı o kadar hızlı çalışır.
3. Disk: Hem hacim hem tür. Veritabanı çalışan sunucularda SSD ya da NVMe disk, mekanik diske göre belirgin fark yaratır.
4. Veri çıkışı: Sunucudan internete giden aylık trafik. Dosya indirme ya da video barındırma yapılıyorsa bu kalem büyür.
5. Yedekleme alanı: Otomatik yedeklerin tutulduğu ek alan. Yedeklerin kaç gün saklanacağı ve geri dönüş testinin yapılıp yapılmadığı sorulur.
6. Lisans: Kullanılacak işletim sistemi ve veritabanı lisansları. Bazı paketlere dahildir, bazılarında ayrı yazılır.

İhtiyacınız olan kaynakları ölçüp paylaşımlı hostingin yetip yetmeyeceğini ya da buluta geçmeniz gerekip gerekmediğini sunucu ve bulut hizmetleri kapsamında birlikte belirliyoruz; kurulum, güncelleme ve yedekleme tarafını üstleniyoruz.