VPS (sanal özel sunucu), bir fiziksel sunucunun sanallaştırmayla bölünmesiyle oluşan bağımsız bir sunucudur. Kendi işletim sistemi, belleği ve disk alanı vardır. Size ayrılan kaynakları başka müşteri kullanamaz ve sunucuda yönetici (root) yetkisine sahip olursunuz.
Pratikte VPS, paylaşımlı hosting ile kendi fiziksel sunucunuz arasında bir yerdedir. Paylaşımlı hostingte yüzlerce site aynı işletim sistemini ve ayarları paylaşır; VPS'te ise işletim sistemini, kurulacak yazılımları ve güvenlik ayarlarını siz belirlersiniz.
Dört barındırma türü yan yana
| Paylaşımlı hosting | VPS | VDS | Fiziksel (dedicated) sunucu | |
|---|---|---|---|---|
| Donanım | Aynı sunucuda çok sayıda site, tek işletim sistemi | Bir fiziksel sunucuda birden fazla sanal sunucu | Bir fiziksel sunucuda sanal sunucular, kaynakları size ayrılmış | Sunucunun tamamı sizin |
| İşlemci ve bellek | Paylaşılır, sınırlar sağlayıcıda | Ayrılmış görünür; yoğun saatlerde komşu sunucular etkileyebilir | İşlemci çekirdekleri ve bellek size özel ayrılır | Tamamen sizin |
| Yönetici yetkisi | Yok, yalnız kontrol paneli | Var | Var | Var, donanım dahil |
| İşletim sistemi seçimi | Yok | Linux veya Windows | Linux veya Windows | Serbest |
| Kurulum ve bakım yükü | Sağlayıcıda | Yönetimliyse sağlayıcıda, değilse sizde | Aynı | Sizde; donanım arızası sağlayıcıda (kiralıksa) |
| Tipik kullanım | Kurumsal web sitesi, küçük e-ticaret, e-posta | Orta trafikli siteler, küçük uygulamalar, test ortamı | Veritabanı, ERP veya terminal sunucusu, yoğun e-ticaret | Çok yoğun veritabanı, özel donanım ihtiyacı, sanallaştırmayı kendiniz yapmak |
VPS ve VDS arasındaki ayrım piyasada tutarlı kullanılmaz. Bazı sağlayıcılar ikisini aynı anlamda kullanır; bazıları VDS'te işlemci çekirdeklerinin gerçekten size ayrıldığını, VPS'te ise çekirdeklerin başka sanal sunucularla paylaşıldığını belirtir. Satın alırken isimden çok şu soruya cevap arayın: "Bu paketteki işlemci çekirdekleri size ayrılmış mı, yoksa paylaşımlı mı?"
Yönetimli mi, yönetimsiz mi?
VPS'i almak işin yarısıdır. Sunucunun kurulup güncel ve güvenli tutulması gerekir. Bu işi kimin yapacağı pakette tanımlanır:
| İş | Yönetimsiz VPS | Yönetimli VPS |
|---|---|---|
| Donanım, elektrik, ağ, sanallaştırma katmanı | Sağlayıcı | Sağlayıcı |
| İşletim sistemi kurulumu | Genelde hazır imaj; sonrası sizde | Sağlayıcı |
| Güvenlik ve işletim sistemi güncellemeleri | Siz | Sağlayıcı |
| Güvenlik duvarı kuralları, SSH ve uzak masaüstü erişimi | Siz | Sağlayıcı, sizin talebinize göre |
| Web sunucusu, veritabanı, e-posta yazılımlarının kurulumu | Siz | Sağlayıcı |
| Yedekleme ve geri dönüş testi | Siz | Sağlayıcı; kapsamı sözleşmede |
| İzleme (disk dolması, servis durması) | Siz | Sağlayıcı |
| Uygulamanın kendisi (siteniz, ERP'niz) | Siz | Siz; sağlayıcı yalnız altyapıdan sorumlu |
Yönetimsiz VPS, sunucu yönetimini bilen bir ekibiniz varsa uygundur. Ekibiniz yoksa yönetimsiz bir VPS'in birkaç ay güncelleme almadan internete açık durması, en sık karşılaşılan güvenlik açığıdır. Yönetimli pakette bile uygulamanın kendi güncellemesi (site yazılımı, eklentiler) çoğunlukla sizin sorumluluğunuzdadır; sözleşmede sınırın nerede olduğu yazılı olmalıdır.
Kaynak ihtiyacı nasıl ölçülür?
Paket seçimi tahminle değil, mevcut sistemin ölçümüyle yapılır:
- İşlemci: Mevcut sunucuda veya hostingte en yoğun saatteki işlemci kullanımına bakın. Ortalama değil, yoğun saat önemlidir. Yoğun saatte yüzde 70'in üzerindeyse bir üst paket gerekir.
- Bellek: Çalışan servislerin (web sunucusu, veritabanı) kullandığı bellek toplanır, üzerine işletim sistemi ve yüzde 30 pay eklenir. Veritabanı belleği ne kadar fazla kullanabilirse o kadar hızlı çalışır.
- Disk: Mevcut veri + yedeklerin sunucuda tutulan kısmı + 2 yıllık büyüme. Veritabanı çalışan sunucularda SSD veya NVMe disk tercih edilir; disk hızı paketin fiyatı kadar önemlidir.
- Trafik: Aylık veri çıkışı ve bağlantı hızı. Dosya indirme veya video barındırma yapılacaksa trafik kotası kontrol edilir.
Örnek: Günde 2.000 ziyaretçi alan, 3 GB ürün görseli ve 1,5 GB veritabanı olan bir e-ticaret sitesi paylaşımlı hostingte yoğun saatlerde yavaşlıyor. Ölçümde yoğun saatte veritabanının 1,2 GB bellek kullandığı görülüyor. İşletim sistemi ve web sunucusu ile birlikte yaklaşık 2,5 GB, yüzde 30 payla 3,3 GB bellek gerekir; 4 GB bellekli bir paket ve üzerine 40-50 GB NVMe disk makul başlangıçtır. Kampanya dönemlerinde kaynak geçici olarak artırılabilen bir paket seçmek, yıl boyu büyük paket kiralamaktan daha ekonomik olabilir.
VPS'e ne zaman geçilir?
- Paylaşımlı hostingte sitenin yoğun saatlerde yavaşladığı veya kaynak sınırı uyarısı aldığınız durumlarda.
- Paylaşımlı hostingte kurulamayan bir yazılım gerektiğinde (belirli bir veritabanı sürümü, arka planda sürekli çalışan bir servis).
- Uygulamanın Windows sunucu gerektirdiği durumlarda (bazı muhasebe ve ERP yazılımları, terminal sunucusu).
- Birden fazla siteyi ve e-postayı tek yerden yönetmek istediğinizde.
Barındırmanın temel kavramlarını hosting nedir yazısında, işletmede sunucu ile bulut sunucu arasındaki maliyet ve performans kararını fiziksel sunucu mu bulut mu yazısında anlattık.
Sitenizin veya uygulamanızın bugünkü kaynak kullanımını ölçüp paylaşımlı web hosting ile yetinip yetinemeyeceğinizi ya da yönetimli bir VPS'e geçmeniz gerekip gerekmediğini birlikte belirliyoruz; sunucu ve bulut hizmetleri kapsamında VPS kurulumunu, güncellemeleri ve yedeklemeyi üstleniyoruz.
Destek ve teklif
Bu konudaki kurulum ve destek talepleriniz için iletişim formunu kullanabilirsiniz.
Teklif alın