IP santral nedir? Klasik santralden farkı ve kurulum

IP santral, telefon görüşmelerini bilgisayar ağı üzerinden yöneten santraldir. Dahili telefonlar ayrı bir telefon kablosu yerine ofisin veri ağına bağlanır; dış hatlar da çoğunlukla servis sağlayıcının internet üzerinden verdiği SIP hattıyla gelir.

Klasik santralde her dahili için santrale kadar ayrı bir kablo çekilir ve dahili sayısı santral kartlarıyla sınırlıdır. IP santralde dahili eklemek, ağa bir telefon takıp yazılımda tanımlamaktan ibarettir.

Klasik santral ve IP santral

Konu	Klasik santral	IP santral
Dahili kablolama	Her telefona ayrı telefon kablosu	Veri ağının kablosu; masada tek priz
Dış hat	Analog ya da ISDN hat	SIP hattı (internet üzerinden), gerekirse analog hat için dönüştürücü
Dahili ekleme	Kart ve port gerekir	Yazılımda tanım
Şube bağlantısı	Ayrı hat ve ücret	Şubeler arası dahili arama ağ üzerinden, ücretsiz
Cep telefonu	Yönlendirme ile	Cep telefonuna yüklenen uygulama dahili gibi çalışır
Kayıt, raporlama	Ek cihaz	Görüşme kaydı, çağrı raporu, sesli karşılama yazılımda
Ağa bağımlılık	Yok	Ağ ve elektrik kesintisi telefonları da etkiler

Bant genişliği hesabı

Her görüşme ağda sürekli bir veri akışı oluşturur. Tüketim, kullanılan ses sıkıştırma yöntemine (kodek) bağlıdır. Paket başlıkları dahil yaklaşık değerler:

Sıkıştırmasız, telefon kalitesinde kodek (G.711): görüşme başına yaklaşık 87 kbit/sn, her iki yönde.
Sıkıştırılmış kodek (G.729): görüşme başına yaklaşık 31 kbit/sn, her iki yönde.

Örnek: aynı anda en fazla 10 dış görüşme yapılan bir ofiste, G.711 ile 10 × 87 = 870 kbit/sn, yani hem indirme hem yükleme yönünde yaklaşık 1 Mbit/sn gerekir. Rakam küçük görünür; sorun miktarda değil, sesin bu akışı kesintisiz alma zorunluluğundadır. Büyük bir dosya yüklenirken yükleme hızı dolarsa ses paketleri gecikir ve karşı taraf sesinizi kesik duyar.

Ses kalitesi için ağ ayarları

Ayrı ağ: Telefonlar kendi VLAN'ında durur. Böylece hem güvenlik hem öncelik ayarı kolaylaşır; ayrımın nasıl yapıldığını VLAN nedir yazısında anlattık.
Öncelik (QoS): Switch ve güvenlik duvarında ses trafiğine öncelik tanımlanır. İnternet hattının yükleme yönü dolduğunda bile ses paketleri önce gönderilir.
PoE: Telefonlar ağ kablosundan beslenir. Switch kesintisiz güç kaynağına bağlıysa elektrik kesintisinde telefonlar çalışmaya devam eder.
Gecikme ve titreşim: Tek yön gecikmenin 150 milisaniyenin altında kalması, paket kaybının yüzde 1'i geçmemesi hedeflenir. Kurulumdan sonra bu değerler ölçülür.

İşletmede kurulu santral mı, bulut santral mı?

İki yolun da yeri vardır. Karar, dahili sayısı, şube yapısı ve internet hattının güvenilirliğine göre verilir.

Durum	Uygun yapı	Neden
5-30 dahili, tek ofis, güvenilir internet	Bulut santral	Donanım ve bakım yok; aylık dahili başına ücret
Çok şube, tek panelden yönetim ihtiyacı	Bulut santral	Tüm şubelerin dahilileri aynı panelden tanımlanır
50+ dahili, uzun vadeli kullanım	İşletmede kurulu santral	Toplam maliyet birkaç yılda bulut ücretinin altına iner
Üretim alanında anons, kapı telefonu, analog cihazlar	İşletmede kurulu santral	Yerel donanım bağlantısı gerekir
İnternet kesintisi sık	İşletmede kurulu santral ve yedek analog ya da mobil hat	İç görüşmeler internet olmadan da sürer

Numara taşıma

Mevcut sabit numaranız IP santrale geçişte korunabilir. Numara, yeni servis sağlayıcıya numara taşıma başvurusuyla aktarılır; bu süreçte eski hat, taşıma tamamlanana kadar çalışmaya devam eder. Taşıma tarihini hattın en az kullanıldığı güne planlamak, kısa kesintinin etkisini azaltır.

Kurulum sırası

Mevcut dahililerin, grupların ve yönlendirmelerin listesi çıkarılır.
Ağ hazırlanır: telefon VLAN'ı, öncelik ayarı, PoE switch.
SIP hattı ve numara taşıma başvurusu yapılır.
Santral kurulur; sesli karşılama, çalma grupları, mesai dışı yönlendirme tanımlanır.
Telefonlar dağıtılır, kullanıcılara kısa kullanım eğitimi verilir.
İlk hafta görüşme kalitesi raporları izlenir.

IP santralin ses kalitesi büyük ölçüde ağa bağlı olduğu için santral ve ağ birlikte planlanmalıdır. Kablolama ve switch planını network kurulumu nasıl yapılır yazısında anlattık. Santral kurulumunu, telefonların ağa bağlanmasını ve numara taşıma sürecini ağ ve santral kurulumu hizmetimizle birlikte yürütüyoruz.