Cat6 ve Cat6a farkı: hangi projede hangisi?

Cat6 ile Cat6a arasındaki temel fark, 10 gigabit hızı taşıyabildikleri mesafedir. Cat6a bu hızı standart kanal uzunluğu olan 100 metrenin tamamında taşır, Cat6 ise ortam koşullarına bağlı olarak yaklaşık 37-55 metreye kadar taşıyabilir. 1 gigabit ağlarda ikisi de 100 metrede aynı işi görür.

Cat6a'daki "a", "augmented" (genişletilmiş) anlamına gelir. Frekans aralığı iki katına çıkar ve komşu kablolardan gelen parazite karşı dayanım artar; bunun bedeli daha kalın ve daha zor döşenen bir kablodur.

Teknik karşılaştırma

Özellik	Cat6	Cat6a
Frekans aralığı	250 MHz	500 MHz
1 gigabit mesafesi	100 m	100 m
10 gigabit mesafesi	yaklaşık 37-55 m	100 m
Tipik dış çap	5,5-6,5 mm	7-8,5 mm
Bükülme yarıçapı	Daha küçük	Daha büyük; dar köşelerde zorlaşır
Komşu kablo paraziti	Belirtilmez	Standartta tanımlı ve sınırlı
Konnektör ve patch panel	Cat6	Cat6a (kategori tüm hatta aynı olmalı)

Kablonun kategorisi hattaki en zayıf parçaya göre belirlenir. Cat6a kablo Cat6 konnektör ve patch panele bağlanırsa hat Cat6 olarak çalışır.

PoE ve ısınma

Kablo üzerinden güç verilen cihazlar (IP kamera, kablosuz erişim noktası, IP telefon) kabloyu ısıtır. Yeni nesil PoE standardı cihaz başına 60-90 W güç gönderebilir; kablolar sıkı demetler hâlinde tavandan geçtiğinde demetin ortasındaki kablolar daha fazla ısınır. Isınan bakır kablonun kaybı artar ve erişebildiği mesafe kısalır.

Cat6a kabloların iletken kesiti genellikle daha büyük, yapısı daha ayrık olduğu için ısıyı daha iyi dağıtır. Tavanında onlarca erişim noktası ve kamera bulunan bir depo ya da üretim alanında bu fark önem kazanır. Kamera tarafında PoE bütçesinin nasıl hesaplandığını IP kamera nedir yazısında anlattık.

Kanal ve kabinet doluluğu

Kalın kablo daha fazla yer kaplar. Bir kablo kanalının kesiti sabitse, Cat6a ile aynı kanaldan yaklaşık üçte bir oranında daha az kablo geçer. Pratik bir hesap:

60 × 40 mm kanal kesiti: 2.400 mm². Kanal doluluğunun yüzde 40'ı aşmaması önerilir: 960 mm².
6 mm çaplı Cat6 kablo kesiti yaklaşık 28 mm²: kanalda 34 kablo.
8 mm çaplı Cat6a kablo kesiti yaklaşık 50 mm²: kanalda 19 kablo.

Mevcut bir binada kablo yolu dar ise bu hesap kablo seçimini doğrudan belirler.

Hangi projede hangisi?

Proje	Öneri	Gerekçe
Küçük ofis, masalara 1 gigabit	Cat6	10 gigabite ihtiyaç beklenmiyor; döşemesi kolay
Kabinetler arası ya da sunucu bağlantısı	Cat6a ya da fiber	10 gigabit gerekir; mesafe 55 metreyi aşabilir
Tavanda yoğun kablosuz erişim noktası	Cat6a	Yeni nesil erişim noktaları gigabit üzeri çalışır; PoE ısınması
Depo ve üretim alanında kamera	Cat6 yeterli, uzun hatlarda Cat6a	Kamera trafiği düşüktür; ısınma ve elektriksel parazit belirleyici
15-20 yıl kullanılacak yeni bina	Cat6a	Kablo sonradan değiştirilemez; maliyet farkı işçilik içinde küçüktür
90 metreyi aşan hat	İkisi de uygun değil	Fiber ya da ara switch

Kablonun toplam maliyeti yalnız malzemeden oluşmaz. Kanal, işçilik ve test maliyetleri eklendiğinde Cat6 ile Cat6a arasındaki fark tüm projenin küçük bir kısmına iner. Kablo sonradan değiştirilmesi en zor parça olduğu için uzun ömürlü projelerde Cat6a tercih edilir.

Döşerken dikkat edilecekler

Bükülme yarıçapı kablo çapının en az dört katı olmalı; Cat6a'da dar köşelerde kanal genişletilmelidir.
Kablo bağları sıkılmaz. Sıkı bağ, kablonun iç yapısını bozar ve Cat6a'nın parazit dayanımını düşürür.
Elektrik kablosuyla paralel gidişte mesafe korunur.
Her hat, kategorisine göre sertifikasyon cihazıyla test edilir. Test raporu, kablonun gerçekten Cat6a performansı verdiğini gösteren tek belgedir.

Kablo seçimini kablolama planının geri kalanıyla birlikte ele almak gerekir; nokta sayısı, kabinet ve switch hesabını network kurulumu nasıl yapılır yazısında, kablolu ve kablosuz ağ tercihini ise ofis ağı kurulumu: kablo mu, Wi-Fi mı yazısında anlattık.

Keşifte kablo yollarını ölçüp hangi hatta hangi kategorinin gerektiğini belirliyor, kablolama ve testi ağ ve santral kurulumu kapsamında yapıyoruz. Patch panel, konnektör ve switch gibi malzemeler ağ donanımı başlığı altında yer alır.